Zgodnie z ustawą o rachunkowości, pojęcie "przyjęte zasady rachunkowości" (zasady rachunkowości) oznacza wybrane i stosowane przez jednostkę rozwiązania dopuszczone ustawą, w tym także określone w MSR, zapewniające wymaganą jakość sprawozdań finansowych. W przypadku powierzenia mi do prowadzenia księgowości opracowuję taki dokument każdorazowo dla nowej firmy. 


Wymóg dokumentowania zasad rachunkowości

Jednostka powinna posiadać dokumentację opisującą w języku polskim przyjęte przez nią zasady (politykę) rachunkowości, a w szczególności zasady dotyczące:
1) określenia roku obrotowego i wchodzących w jego skład okresów sprawozdawczych,
2) metod wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego,
3) sposobu prowadzenia ksiąg rachunkowych, w tym co najmniej:
a) zakładowego planu kont, ustalającego wykaz kont księgi głównej, przyjęte zasady klasyfikacji zdarzeń, zasady prowadzenia kont ksiąg pomocniczych oraz ich powiązania z kontami księgi głównej,
b) wykazu ksiąg rachunkowych, a przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera - wykazu zbiorów danych tworzących księgi rachunkowe na komputerowych nośnikach danych z określeniem ich struktury, wzajemnych powiązań oraz ich funkcji w organizacji całości ksiąg rachunkowych i w procesach przetwarzania danych,
c) opisu systemu przetwarzania danych, a przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera - opisu systemu informatycznego, zawierającego wykaz programów, procedur lub funkcji, w zależności od struktury oprogramowania, wraz z opisem algorytmów i parametrów oraz programowych zasad ochrony danych, w tym w szczególności metod zabezpieczenia dostępu do danych i systemu ich przetwarzania, a ponadto określenie wersji oprogramowania i daty rozpoczęcia jego eksploatacji,
4) systemu służącego ochronie danych i ich zbiorów, w tym dowodów księgowych, ksiąg rachunkowych i innych dokumentów stanowiących podstawę dokonanych w nich zapisów.

Określając zasady (politykę) rachunkowości należy zapewnić wyodrębnienie w rachunkowości wszystkich zdarzeń istotnych do oceny sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego jednostki, przy zachowaniu zasady ostrożności.

Zakres stosowania przyjętych zasad rachunkowości

Przyjęte zasady (politykę) rachunkowości należy stosować w sposób ciągły, dokonując w kolejnych latach obrotowych jednakowego grupowania operacji gospodarczych, wyceny aktywów i pasywów, w tym także dokonywania odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych, ustalania wyniku finansowego i sporządzania sprawozdań finansowych tak, aby za kolejne lata informacje z nich wynikające były porównywalne. Wykazane w księgach rachunkowych na dzień ich zamknięcia stany aktywów i pasywów należy ująć w tej samej wysokości, w otwartych na następny rok obrotowy księgach rachunkowych.

Założenie niezmienności działania

Przy stosowaniu przyjętych zasad (polityki) rachunkowości przyjmuje się założenie, że jednostka będzie kontynuowała w dającej się przewidzieć przyszłości działalność w nie zmniejszonym istotnie zakresie, bez postawienia jej w stan likwidacji lub upadłości, chyba że jest to niezgodne ze stanem faktycznym lub prawnym. Ustalając zdolność jednostki do kontynuowania działalności, kierownik jednostki uwzględnia wszystkie informacje dostępne na dzień sporządzenia sprawozdania finansowego, dotyczące dającej się przewidzieć przyszłości, obejmującej okres nie krótszy niż jeden rok od dnia bilansowego.

Zmiana zasad rachunkowości

W celu rzetelnego i jasnego przedstawienia sytuacji jednostka może, ze skutkiem od pierwszego dnia roku obrotowego, bez względu na datę podjęcia decyzji, zmienić dotychczas stosowane rozwiązania na inne, przewidziane ustawą. Zmiana dotychczas stosowanych rozwiązań wymaga również określenia w informacji dodatkowej wpływu tych zmian na sprawozdania finansowe wymagane innymi przepisami prawa, jeżeli zostały one sporządzone za okres, w którym powyższe rozwiązania uległy zmianie. W przypadku takim należy w sprawozdaniu finansowym jednostki za rok obrotowy, w którym zmiany te nastąpiły, podać przyczyny tych zmian, określić liczbowo ich wpływ na wynik finansowy oraz zapewnić porównywalność danych sprawozdania finansowego dotyczących roku poprzedzającego rok obrotowy, w którym dokonano zmian.

Ryczałt ewidencjonowany to druga obok karty podatkowej uproszczona forma opodatkowania firm. Ryczałt jako forma rozliczania się z dochodów z Urzędem Skarbowym jest atrakcyjna, gdyż nie trzeba prowadzić Księgi Przychodów i Rozchodów. Oznacza to, mniejszą ilość potrzebnych dokumentów.

Podatek w tym przypadku płaci się jako procent wyłącznie od przychodów, a nie jak to ma miejsce w przypadku KPiR od dochodu, czyli różnicy przychodu i kosztów.

Ryczałtem mogą być opodatkowane również wszelkie przychody z najmu, podnajmu i dzierżawy rzeczy ruchomych, które należą do składników majątku firmy, uzyskiwane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Nie dotyczy to najmu nieruchomości należących do majątku firmy.

Kto może zostać ryczałtowcem?

Opodatkowanie w formie ryczałtu ewidencjonowanego może wybrać podatnik, który:

1. W roku poprzedzającym rok podatkowy:

- uzyskał przychody z tej działalności, prowadzonej wyłącznie samodzielnie, w wysokości limitu ogłoszonego na dany rok, lub

- uzyskał przychody wyłącznie z działalności prowadzonej w formie spółki, a suma przychodów wspólników spółki z tej działalności nie przekroczyła kwoty 150 000 euro,

Limity do ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych na 2012 r.

Limity do ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych wyrażone w euro przelicza się na walutę polską według średniego kursu euro ogłaszanego przez NBP, obowiązującego w dniu 1 października roku poprzedzającego rok podatkowy. W związku z tym, że w tym roku 1 października przypadł w sobotę, zastosowanie znajduje kurs z piątku z 30 września 2011 r. Zgodnie z tabelą NBP nr 190/A/NBP/2011, średni kurs NBP 1 euro w dniu 30 września 2011 r. wynosił 4,4112 zł. Wobec tego w 2012 r. ryczałt od przychodów ewidencjonowanych:

1) mogą płacić podatnicy, którzy w 2011 r. uzyskają przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej prowadzonej wyłącznie:

a) samodzielnie, w wysokości nie przekraczającej 150.000 euro (tj. 661.680 zł),

b) w formie spółki cywilnej osób fizycznych lub spółki jawnej osób fizycznych, jeżeli suma przychodów wszystkich wspólników nie przekroczy kwoty 150.000 euro (tj. 661.680 zł),

2) mogą płacić podatnicy, którzy rozpoczną w 2012 r. prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej i wybiorą tę formę opodatkowania,

3) kwartalnie mogą płacić podatnicy, którzy w 2011 r. osiągną przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej prowadzonej wyłącznie:

a) samodzielnie, w wysokości nie przekraczającej 25.000 euro (tj. 110.280 zł),

b) w formie wymienionych w pkt 1 lit. b) spółek, jeżeli przychody spółki nie przekroczą kwoty 25.000 euro (tj. 110.280 zł).

 

 

2)  rozpoczął wykonywanie działalności w roku podatkowym i nie korzystał z opodatkowania w formie karty podatkowej – bez względu na wysokość przychodów.

 

Jeżeli podatnik rozpoczyna działalność w trakcie roku, musi zawiadomić urząd skarbowy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania o wyborze opodatkowania ryczałtem, najpóźniej 1 dzień przed rozpoczęciem działalności.

Jeśli w trakcie roku przychód przekroczy równowartość limitów podanych w tabelce wyżej, podatnik musi przejść na opodatkowanie na zasadach ogólnych od początku następnego roku podatkowego. Do końca roku, w którym przekroczył limit, rozlicza się dalej jako ryczałtowiec.

Ryczałtowiec nie musi co roku informować US o wybranej formie opodatkowania. Jeżeli w następnym roku do 20 stycznia nie wybierze innej formy opodatkowania US uzna, że nadal zamierza rozliczać się w formie ryczałtu.

Z podatku dochodowego (wliczając w to ryczałt) zwolnione są m.in. następujące przychody:

  1. z tytułu wynajmu osobom przebywającym na wypoczynku do 5 pokoi gościnnym wraz z wyżywieniem, znajdującym się w budynkach mieszkalnych na terenach wiejskich (Agroturystyka),
  2. przychody kapitałowe ze sprzedaży akcji, obligacji, lokat bankowych,
  3. dotacje, subwencję i dopłaty otrzymane z PFRON przez zakład pracy chronionej.

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych (okres obowiązywania:

od  1.01.2012 do  31.12.2012)

 

 

Stawka ryczałtu

Przychody ewidencjonowane

20%

osiągane w zakresie wolnych zawodów

17%

ze świadczenia usług:

a)

reprodukcji komputerowych nośników informacji (PKWiU 18.20.30.0),

b)

pośrednictwa w:

-

sprzedaży hurtowej samochodów osobowych i furgonetek prowadzonej przez Internet (PKWiU 45.11.41.0),

-

pozostałej sprzedaży hurtowej samochodów osobowych i furgonetek (PKWiU 45.11.49.0),

-

sprzedaży hurtowej pozostałych pojazdów samochodowych (z wyłączeniem motocykli) prowadzonej przez Internet (PKWiU 45.19.41.0),

-

pozostałej sprzedaży hurtowej pozostałych pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli (PKWiU 45.19.49.0),

-

sprzedaży hurtowej części i akcesoriów do pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli (PKWiU 45.31.20.0),

-

sprzedaży motocykli oraz części i akcesoriów do nich (PKWiU 45.40.40.0),

 

c)

pośrednictwa w sprzedaży hurtowej (PKWiU grupa 46.1), z zastrzeżeniem załącznika nr 2 do ustawy,

d)

parkingowych (PKWiU 52.21.24.0), obsługi centrali wzywania radio-taxi (PKWiU ex 52.21.29.0), pilotowania na wodach morskich i przybrzeżnych (PKWiU ex 52.22.13.0), pilotowania na wodach śródlądowych (PKWiU ex 52.22.14.0),

e)

związanych z zakwaterowaniem (PKWiU dział 55), z zastrzeżeniem załącznika nr 2 do ustawy,

f)

związanych z wydawaniem:

-

pakietów gier komputerowych (PKWiU ex 58.21.10.0), z wyłączeniem publikowania gier komputerowych w trybie on-line,

-

pakietów oprogramowania systemowego (PKWiU 58.29.1),

-

pakietów oprogramowania użytkowego (PKWiU 58.29.2),

-

oprogramowania komputerowego pobieranego z Internetu (PKWiU ex 58.29.3), z wyłączeniem pobierania oprogramowania w trybie on-line,

 

g)

związanych z doradztwem w zakresie sprzętu komputerowego (PKWiU 62.02.10.0), związanych z oprogramowaniem (PKWiU ex 62.01.1), objętych grupowaniem „Oryginały oprogramowania komputerowego" (PKWiU 62.01.2), związanych z doradztwem w zakresie oprogramowania (PKWiU ex 62.02), w zakresie instalowania oprogramowania (PKWiU ex 62.09.20.0), związanych z zarządzaniem siecią i systemami informatycznymi (PKWiU 62.03.1),

h)

przetwarzania danych (PKWiU ex 63.11.1), przesyłania strumieni audiowizualnych przez Internet (PKWiU 63.11.2),

i)

zarządzania nieruchomościami na zlecenie (PKWiU 68.32.1), z zastrzeżeniem załącznika nr 2 do ustawy,

j)

wynajmu i dzierżawy:

-

samochodów osobowych i furgonetek, bez kierowcy (PKWiU 77.11.10.0),

-

pozostałych pojazdów samochodowych (z wyłączeniem motocykli), bez kierowcy (PKWiU 77.12.1),

-

środków transportu wodnego bez załogi (PKWiU 77.34.10.0),

-

środków transportu lotniczego bez załogi (PKWiU 77.35.10.0),

-

pojazdów szynowych (bez obsługi) (PKWiU 77.39.11.0),

-

kontenerów (PKWiU 77.39.12.0),

 

 

-

motocykli, przyczep kempingowych i samochodów z częścią mieszkalną, bez kierowcy (PKWiU 77.39.13.0),

 

k)

przez agencje pracy tymczasowej (PKWiU 78.20.1), pozostałych związanych z udostępnianiem pracowników (PKWiU 78.30.1),

l)

przez agentów i pośredników turystycznych w zakresie rezerwacji biletów (PKWiU 79.11.1), przez agentów i pośredników turystycznych w zakresie rezerwacji zakwaterowania, rejsów wycieczkowych i wycieczek zorganizowanych (PKWiU 79.11.2), przez organizatorów turystyki (PKWiU 79.12.1), związanych z promowaniem turystyki (PKWiU 79.90.11.0), w zakresie informacji turystycznej (PKWiU 79.90.12.0), przez pilotów wycieczek i przewodników turystycznych (PKWiU 79.90.20.0), w zakresie rezerwacji nieruchomości będących we współwłasności (PKWiU 79.90.31.0),

ł)

obsługi nieruchomości wykonywanej na zlecenie, polegającej m.in. na utrzymaniu porządku w budynkach, kontroli systemów ogrzewania, wentylacji, klimatyzacji, wykonywaniu drobnych napraw (PKWiU ex 81.10.10.0), z zastrzeżeniem załącznika nr 2 do ustawy, dezynfekcji i tępienia szkodników (PKWiU 81.29.11.0),

m)

fotograficznych (PKWiU 74.20), z zastrzeżeniem załącznika nr 2 do ustawy,

n)

przyjmowania telefonów (PKWiU 82.99.12.0), centrów telefonicznych (call center) (PKWiU 82.20.10.0), powielania (PKWiU 82.19.11.0), związanych z organizowaniem kongresów, targów i wystaw (PKWiU 82.30),

o)

poradnictwa dla dzieci dotyczącego problemów edukacyjnych (PKWiU ex 85.60.10.0),

p)

pomocy społecznej:

-

bez zakwaterowania w zakresie odwiedzania i pomocy domowej świadczonych osobom w podeszłym wieku przez instytucje o charakterze doraźnym (PKWiU ex 88.10.11.0),

-

bez zakwaterowania w zakresie opieki dziennej świadczonych osobom w podeszłym wieku przez instytucje o charakterze doraźnym (PKWiU ex 88.10.12.0),

-

bez zakwaterowania związanych z przystosowaniem zawodowym dla osób niepełnosprawnych (PKWiU 88.10.13.0),

-

bez zakwaterowania w zakresie poradnictwa dla dzieci, gdzie indziej niesklasyfikowanych (PKWiU 88.99.11.0),

-

doraźnej bez zakwaterowania (PKWiU 88.99.12.0),

-

bez zakwaterowania związanych z przystosowaniem zawodowym dla osób bezrobotnych (PKWiU 88.99.13.0)

 

-

z zastrzeżeniem poz. 1 i 3-5 tabeli

 

8,5%

a)

z tytułu otrzymanych lub postawionych do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniędzy i wartości pieniężnych oraz wartości otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń z tytułu umowy najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze,

b)

z działalności usługowej, w tym przychody z działalności gastronomicznej w zakresie sprzedaży napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5%, z zastrzeżeniem pkt 1, 2, 4 i 5 oraz załącznika nr 2 do ustawy,

c)

związane ze zwalczaniem pożarów i zapobieganiem pożarom (PKWiU 84.25.11.0),

d)

ze świadczenia usług wychowania przedszkolnego (PKWiU 85.10.10.0),

e)

ze świadczenia usług związanych z działalnością ogrodów botanicznych i zoologicznych oraz obszarów i obiektów ochrony przyrody (PKWiU 91.04.1),

f)

z działalności polegającej na wytwarzaniu przedmiotów (wyrobów) z materiału powierzonego przez zamawiającego,

g)

prowizje uzyskane przez komisanta ze sprzedaży na podstawie umowy komisu,

h)

prowizje uzyskane przez kolportera prasy na podstawie umowy o kolportaż prasy,

i)

o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 11 i 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj.:

-

z najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy oraz z innych umów o podobnym charakterze, składników majątku związanych z działalnością gospodarczą,

-

otrzymane odszkodowania za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej

 

 

5,5%

a)

z działalności wytwórczej, robót budowlanych lub w zakresie przewozów ładunków taborem samochodowym o ładowności powyżej 2 ton,

b)

uzyskane prowizje z działalności handlowej w zakresie sprzedaży jednorazowych biletów komunikacji miejskiej, znaczków do biletów miesięcznych, znaczków pocztowych, żetonów i kart magnetycznych do automatów,

c)

o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. przychody z odpłatnego zbycia świadectw pochodzenia otrzymanych przez przedsiębiorstwa energetyczne zajmujące się wytwarzaniem energii elektrycznej w odnawialnych źródłach energii na wniosek, o którym mowa w art. 9e ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2006 r. nr 89, poz. 625 ze zm.)

 

3,0%

a)

z działalności gastronomicznej, z wyjątkiem przychodów ze sprzedaży napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5%,

b)

z działalności usługowej w zakresie handlu,

c)

ze świadczenia usług związanych z produkcją zwierzęcą (PKWiU 01.62.10.0),

d)

z działalności rybaków morskich i zalewowych w zakresie sprzedaży ryb i innych surowców pochodzących z własnych połowów, z wyjątkiem sprzedaży konserw oraz prezerw z ryb i innych surowców z połowów,

e)

o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 2 i 5-10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,

f)

z odpłatnego zbycia ruchomych składników majątku będących środkami trwałymi, ujętych w wykazie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych oraz składników majątku, o których mowa w art. 22d ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z wyłączeniem składników, których wartość początkowa, ustalona zgodnie z art. 22g ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jest niższa niż 1.500 zł, nieujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, wykorzystywanych w pozarolniczej działalności gospodarczej, nawet jeżeli przed zbyciem zostały wycofane z tej działalności gospodarczej, a pomiędzy pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym składnik majątku został wycofany z działalności, i dniem jego zbycia nie upłynęło sześć lat

 

 

 

 

Kto NIE może zostać ryczałtowcem?

Nie wszystkie rodzaje działalności można rozliczać korzystając z ryczałtu.

Nie może zostać „ryczałtowcem” ten, kto chce:

  • prowadzić aptekę, lombard, kantor,
  • wytwarzać wyroby opodatko­wane podatkiem akcyzowym (z wyjątkiem energii elek­trycznej z odnawialnych źró­deł energii),
  • wykonywać wolne zawody (z wyjątkiem zawodu lekarza wszystkich specjalności, tech­nika dentystycznego, felczera, położnej, pielęgniarki, tłuma­cza oraz nauczyciela w zakre­sie świadczenia usług edu­kacyjnych, polegających na udzielaniu lekcji na godziny -bo te osoby mogą płacić poda­tek w formie ryczałtu, jeśli wykonują swoją działalność osobiście i na rzecz ludności),
  • wykonywać usługi wymie­nione w załączniku nr 2 do ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osią­ganych przez osoby fizyczne (m.in. reklamowe, pośred­nictwa finansowego, detek­tywistyczne i ochroniarskie, wykonywania fotografii reklamowych i podobnych).

Ryczałtu nie może również pła­cić osoba, która była (lub jest) zatrudniona na umowę o pracę, a chce prowadzić własną działal­ność i wykonywać w jej ramach, na rzecz byłego lub obecnego pra­codawcy takie same czynności, jakie w ostatnim czasie (w roku po­datkowym lub w roku poprzedza­jącym rok podatkowy) wykonywa­ła w ramach stosunku pracy.

 

Podstawa prawna: Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. nr 144, poz. 930, z późn. zm.).

 

Księga dla rozpoczynających działalność
Pięć kroków do powierzenia księgi biuru

1. Sprawdź posiadanie uprawnienia do usługowego prowadzenia ksiąg.

2. Podpisz umowę o prowadzenie księgi.

3. Zawiadom o zawartej umowie naczelnika urzędu skarbowego, któremu zostało złożone zawiadomienie o prowadzeniu księgi. Zawiadomienie powinno być złożone w formie pisemnej w ciągu 7 dni od dnia zawarcia umowy z biurem rachunkowym. W zawiadomieniu wskazujemy nazwę i adres biura, miejsce (adres) prowadzenia oraz przechowywania księgi i dowodów związanych z jej prowadzeniem.

4. Przygotuj NIP-1 (zwykle jest to NIP-1 aktualizacyjny). Formularz ten przygotowujemy, jeżeli z chwilą rozpoczęcia działalności zlecamy prowadzenie księgi biuru rachunkowemu lub gdy po jakimś czasie od rozpoczęcia działalności zlecimy prowadzenie księgi biuru rachunkowemu. Wypełniamy stosowne rubryki, w których umieszczamy informacje o nazwie i NIP biura rachunkowego, adresie miejsca przechowywania dokumentacji podatkowej. Zwykle do druku aktualizacyjnego dołączamy ksero umowy o prowadzenie księgi. Oryginał umowy jest przedstawiany w urzędzie skarbowym do wglądu. Jeżeli nie chcemy udawać się do urzędu skarbowego i chcemy wysłać wszystkie dokumenty pocztą, wówczas kopie dokumentów muszą być potwierdzone przez notariusza lub radcę prawnego za zgodność z oryginałem. Niektórzy uważają, że samo złożenie zgłoszenia NIP aktualizacyjnego jest wystarczającym zawiadomieniem urzędu skarbowego o powierzeniu prowadzenia księgi biuru rachunkowemu.

5. W miejscu prowadzenia działalności zaczynamy prowadzić ewidencję sprzedaży (jeśli mamy obowiązek jej prowadzenia). Nie prowadzimy ewidencji sprzedaży, jeżeli ewidencjonujemy obrót za pomocą kasy rejestrującej. Podmioty wykonujące działalność kantorową powinny w miejscu prowadzenia działalności prowadzić ewidencję kupna i sprzedaży wartości dewizowych, a podmioty prowadzące działalność w zakresie udzielania pożyczek pod zastaw (prowadzenie lombardów) powinny prowadzić ewidencję pożyczek i zastawionych rzeczy.

Wszelkie zmiany związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, np. zmiana formy opodatkowania, zmiana biura prowadzącego księgę czy zmiana siedziby, powinny być zgłaszane do urzędu skarbowego na właściwych formularzach aktualizacyjnych, np. NIP-1.

Obowiązek zgłoszenia założenia księgi nałożony został również na podatników, którzy w poprzednim roku podatkowym korzystali ze zryczałtowanego opodatkowania podatkiem dochodowym lub prowadzili księgi rachunkowe. Zgłoszenie w formie pisemnej powinno być złożone w terminie 20 dni od założenia księgi.

W przypadku prowadzenia działalności przez osoby fizyczne w formie spółki cywilnej, jawnej czy partnerskiej księga powinna być prowadzona dla spółki. Każdy ze wspólników ma obowiązek złożenia zawiadomienia o założeniu księgi do urzędu skarbowego właściwego według miejsca zamieszkania każdego ze wspólników.

Podatkowa księga przychodów i rozchodów nie jest aż tak skomplikowana, jak może się to wydawać. Rozpoczynając działalność, możemy podjąć się samodzielnego prowadzenia księgi. Z początku mogą pojawiać się wątpliwości, w jakiej kolumnie należy ujmować poszczególne kwoty. Kolejne miesiące pokażą jednak, że pewne operacje gospodarcze się powtarzają i ich księgowanie nie stanowi większego kłopotu. Zachętą do założenia firmy mogą być nowe uregulowania, które pozwalają przedsiębiorcom rozpoczynającym po 24 sierpnia 2005 r. samodzielną działalność gospodarczą opłacać składki na ubezpieczenie społeczne w preferencyjnej wysokości.             W razie wątpliwości – bardzo proszę zapytać (tel. 602 280 075 lub @). Z przyjemnością odpowiem.

 

Informacje ogólne związane z prowadzeniem księgi

Obowiązek prowadzenia księgi zależy od formy opodatkowania przedsiębiorcy. Osoby opłacające podatek w formach zryczałtowanych (tj. w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych lub karty podatkowej) nie mają obowiązku prowadzenia księgi. Zaś osoby opodatkowane na zasadach ogólnych (tj. według skali lub liniowo) są do tego obowiązane.

Kto musi prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów

Zasady prowadzenia księgi reguluje rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz.U. nr 152, poz. 1475 z późn. zm.; ost. zm. Dz.U. z 2004 r. nr 282, poz. 2807; dalej rozporządzenie MF). Z kolei to, jakie podmioty powinny prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów, zwaną dalej "księgą", wymienione zostało w art. 24a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.; ost. zm. Dz.U. z 2005 r. nr 183, poz. 1538, dalej u.p.d.o.f.).

Obowiązek prowadzenia księgi ciąży na wykonujących działalność gospodarczą:

• osobach fizycznych,

• spółkach cywilnych osób fizycznych,

• spółkach jawnych osób fizycznych,

• spółkach partnerskich.

 

WAŻNE!

Nie mogą prowadzić księgi spółki cywilne i spółki jawne osób prawnych. Takie podmioty obowiązane są do prowadzenia ksiąg rachunkowych.

 

 

Przedsiębiorca może prowadzić księgę, dopóki nie będzie zobligowany do prowadzenia ksiąg rachunkowych. Jak wynika z art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2002 r. nr 76, poz. 694 z późn. zm.; ost. zm. Dz.U. z 2005 r. nr 184, poz. 1539), obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych powstaje, jeżeli w poprzednim roku podatkowym przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych wyniosły co najmniej równowartość w walucie polskiej 800 000 euro. Po przekroczeniu limitu wynikającego z tej ustawy przedsiębiorcy prowadzący księgę przychodów i rozchodów będą obowiązani założyć księgę rachunkową. Prowadzenie jej należy rozpocząć od nowego roku podatkowego. Wielkości euro przeliczamy na złote według średniego kursu ogłaszanego przez NBP, który obowiązuje 30 września roku poprzedzającego rok podatkowy (w 2004 r. kwota 800 000 euro odpowiada 3 506 560 zł). Z kolei w 2006 r. będzie to kwota 3 133 280 zł (na 30 września 2005 r. kurs euro wyniósł 3,9166 zł), a w 2012 roku 3 466 560 zł (kurs 4,3332)..

Ustawodawca nie zabrania prowadzenia ksiąg rachunkowych przedsiębiorcom, którzy mają obowiązek prowadzenia księgi przychodów i rozchodów. Mogą oni prowadzić księgi rachunkowe, jeżeli ich przychody z działalności gospodarczej za poprzedni rok podatkowy były niższe niż równowartość w walucie polskiej kwoty 800 000 euro. Mają oni obowiązek zawiadomienia o fakcie rozpoczęcia prowadzenia księgi rachunkowej naczelnika urzędu skarbowego właściwego w sprawach opodatkowania podatkiem dochodowym. Prowadzenie księgi należy rozpocząć od początku następnego roku podatkowego. Ponadto obowiązek prowadzenia księgi dotyczy:

• osób wykonujących działalność na podstawie umów agencyjnych i umów na warunkach zlecenia, zawartych na podstawie odrębnych przepisów,

• osób prowadzących działy specjalne produkcji rolnej, jeżeli osoby te zgłosiły zamiar prowadzenia tych ksiąg,

• duchownych, którzy zrzekli się opłacania zryczałtowanego podatku dochodowego.

 

Nie mają obowiązku prowadzenia księgi osoby, które:

• opłacają podatek dochodowy w formach zryczałtowanych,

• wykonują wyłącznie usługi przewozu osób i towarów taborem konnym,

• wykonują zawód adwokata wyłącznie w zespole adwokackim,

• dokonują sprzedaży środków trwałych po likwidacji działalności.

 

Do prowadzenia księgi przychodów i rozchodów są również zobowiązani rolnicy prowadzący działalność gospodarczą. Jeżeli przychód z działalności gospodarczej nie przekracza 10 000 zł, wówczas rolnicy prowadzą księgę, która ma uproszczoną formę (wzór tej księgi stanowi załącznik nr 2 do rozporządzenia MF). Jeżeli przychód rolnika z wykonywanej działalności gospodarczej przekroczy w roku podatkowym 10 000 zł, ma on obowiązek prowadzić taką księgę, jaką prowadzą inni przedsiębiorcy.

Gdy księgę prowadzi biuro rachunkowe

Prowadzący działalność gospodarczą może księgę prowadzić samodzielnie lub przekazać jej prowadzenie profesjonalnemu biuru rachunkowemu – najlepiej oczywiście, jeżeli jest to moje biuro (tel. 602 280 075 lub napisz @.) Zanim jednak zdecyduje się powierzyć prowadzenie księgi jakiemuś biuru, ważne jest aby sprawdził, czy ma ono odpowiednie kompetencje. Moje Biuro takie kompetencje ma. Do prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów upoważnione są bowiem osoby posiadające uprawnienia wymagane przepisami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 r. w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych (Dz.U. nr 120, poz. 1022 z późn. zm.; ost. zm. Dz.U. z 2003 r. nr 210, poz. 2044). Za uprawnione do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych uznaje się również osoby wpisane do rejestru biegłych rewidentów lub na listę doradców podatkowych. Przyjęcie do prowadzenia księgi przychodów i rozchodów przez moje biuro odbywa się według wypracowanej procedury.

Przechowywanie księgi i dowodów

Księga i dowody, na podstawie których dokonywane są zapisy, muszą znajdować się na stałe w miejscu wykonywania działalności lub w miejscu wskazanym przez podatnika jako jego siedziba. Jeżeli prowadzenie księgi przekazaliśmy biuru rachunkowemu, księga wraz z dowodami powinna znajdować się w miejscu, które jest podane w zawiadomieniu złożonym do urzędu skarbowego. Zwykle miejscem przechowywania księgi przez biuro rachunkowe jest miejsce, gdzie biuro rachunkowe posiada swoją siedzibę. Może też się zdarzyć, że miejscem przechowywania księgi przez biuro rachunkowe jest miejsce, gdzie biuro prowadzi działalność gospodarczą, a nie miejsce siedziby biura. W każdym przypadku urząd powinien wiedzieć, gdzie faktycznie przechowywane są księgi przez biuro rachunkowe.

Podatnicy prowadzący przedsiębiorstwo wielozakładowe muszą przechowywać księgi w każdym zakładzie. Podatnicy tacy mogą prowadzić tylko jedną księgę w miejscu swojej siedziby, jeżeli w poszczególnych zakładach prowadzona jest przynajmniej ewidencja sprzedaży lub ewidencja kupna i sprzedaży wartości dewizowych czy ewidencja pożyczek i zastawionych rzeczy. Podatnicy prowadzący działalność w zakresie handlu obnośnego i obwoźnego powinni przechowywać księgę w miejscu wykonywania działalności. Jeżeli taki podatnik obowiązany jest do prowadzenia ewidencji sprzedaży, to powinna ona znajdować się w miejscu wykonywania działalności.

Prowadzący działalność gospodarczą ma obowiązek przechowywania księgi do czasu upływu okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Termin płatności podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. upływa 30 kwietnia 2007 r. Okres przedawnienia upływa z okresem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. Tak więc księga prowadzona w 2006 r. powinna być przechowywana do końca 2012 r.

 

Podstawa prawna:

- rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz.U. nr 152, poz. 1475 z późn. zm.)

- ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.)

- ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2002 r. nr 76, poz. 694 z późn. zm.)

- ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.)

Pracodawca, jako płatnik składek na ubezpieczenia społeczne oraz zdrowotne ma obowiązek zgłosić swojego nowozatrudnionego pracownika do ZUS. Jeżeli prowadzenie księgowości powierza nam – my robimy to za niego. On musi wtedy jedynie odprowadzać za pracownika odpowiednie składki.

Zgłoszenia do ZUS dokonuje się na formularzu ZUS ZUA w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia, czyli od daty zatrudnienia.

Pracownik podlega wszystkim ubezpieczeniom obowiązkowo - od momentu nawiązania stosunku pracy do daty jego ustania.

W związku z tym pracodawca powinien zgłosić pracownika do następujących ubezpieczeń:

* emerytalnego

* rentowego

* chorobowego

* wypadkowego

oraz do

* ubezpieczenia zdrowotnego

Pracodawca zobowiązany jest także do opłacania składek na Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
 

Składki ZUS w 2012 roku (stan luty 2012)

- ubezpieczenie emerytalne - 19,52 % podstawy wymiaru / pracodawca i pracownik po 9,76 % /
- ubezpieczenie rentowe do lutego 2012 - 6,00 %  podstawy wymiaru / 4,5% pracodawca, 1,5% pracownik /
- ubezpieczenie rentowe od lutego 2012 - 8,00 %  podstawy wymiaru / 6,5% pracodawca, 1,5% pracownik /
- ubezpieczenie chorobowe - 2,45 % podstawy wymiaru / tylko pracownik /
- ubezpieczenie wypadkowe -  0,67 do 3,33 % podstawy wymiaru / tylko pracodawca /

- składka na Fundusz Pracy -  2,45 % podstawy wymiaru / tylko pracodawca /
- składka na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych -  0,10 % podstawy wymiaru
/ tylko pracodawca /

- składka na ubezpieczenie zdrowotne do ZUS -  9,00 % podstawy wymiaru 
- składka na ubezpieczenie zdrowotne do odliczenia w PIT - 7,75 %

 

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, a także na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych stanowi wynagrodzenie brutto pracownika.

Natomiast podstawę wymiaru składki zdrowotnej stanowi wynagrodzenie brutto pomniejszone o opłacane przez pracownika składki ZUS (emerytalne, rentowe i chorobowe).

Do obowiązków pracodawcy należy nie tylko zgłoszenie pracownika do ubezpieczeń, ale także comiesięczne obliczanie, potrącanie, rozliczanie oraz wpłacanie składek na odpowiednie konto w ZUS. Ponadto co miesiąc należy przesłać do ZUS odpowiednią deklarację rozliczeniową wraz z imiennymi raportami miesięcznymi. Wszystko to należy wykonać w terminie do 15 dnia następnego miesiąca.

W przypadku zmiany bądź korekty danych ubezpieczonego pracodawca powinien również w terminie 7 dni od daty zaistnienia tych zmian lub wykrycia błędu - dokonać stosownej zmiany/korekty zgłoszenia.

Zmiany/korekty danych osoby ubezpieczonej (z wyjątkiem zmiany danych identyfikacyjnych, którą należy zgłosić na formularzu ZUS ZIUA) zgłasza się na formularzu ZUS ZUA.

Natomiast formularz ZUS ZIUA wypełnia się w przypadku gdy uległy zmianie lub wymagają korekty dane identyfikacyjne ubezpieczonego (tj. numer PESEL, NIP, seria i numer dowodu osobistego albo paszportu, nazwisko, imię pierwsze, data urodzenia), podane w bloku III formularza ZUS ZUA.

W przypadku rozwiązania umowy o pracę, a więc wygaśnięcia tytułu do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych - pracodawca powinien w terminie 7 dni od daty zaistnienia tego faktu wyrejestrować byłego pracownika z ZUS. Wyrejestrowana dokonuje się na formularzu ZUS ZWUA.