Rejestr Zastawów Skarbowych

 

Od wielu, wielu lat w naszym systemie prawno-podatkowym istniały kartoteki, które nazywały się Rejestrami Zastawów Skarbowych. Wpisywane były do nich wszystkie ruchomości (samochody, maszyny, jachty, statki…) jak również i prawa majątkowe (akcje, obligacje, patenty, znaki towarowe…), na których Urząd Skarbowy „zabezpieczył” sobie zobowiązanie podatkowe obywatela. Taka swoista „hipoteka dla rzeczy ruchomych”.

I tak samo jak hipoteka dla nieruchomości działająca. Bowiem nabywca takiej rzeczy, jeżeli był na niej ustanowiony zastaw skarbowy, po jej nabyciu – nawet gdy był tego nieświadomy i nie został przez sprzedającego o nim poinformowany – był zobowiązany do spłacenia go. Mógł sprawdzić przed nabyciem rzeczy, czy taki zastaw nie jest na niej ustanowiony, ale oczywiście nikt tego nie robił. Nie robił tego z prostej przyczyny: rejestrów było tyle co Urzędów Skarbowych, bo każdy Urząd prowadził swój – trzeba by było więc sprawdzać w każdym z osobna, sprawdzanie odbywało się „papierowo” (należało  wysłać wypełniony druk i poczekać nieraz ze dwa, trzy tygodnie na odpowiedź), jak również nie bardzo było wiadomo, jak taką ruchomość zidentyfikować (my mogliśmy w zapytaniu podać np. numer rej. sprawdzanego samochodu, a urząd wpisał go tylko podając numer VIN - lub odwrotnie - wtedy dostawaliśmy fałszywą informację, że nie figuruje on w Rejestrze Zastawów).

Ale to już przeszłość. Został właśnie uruchomiony centralny Rejestr Zastawów Skarbowych i dostęp do niego jest on-line pod adresem www.finanse.mf.gov.pl/pp/rzsw Są tam wszystkie aktualnie ustanowione zastawy skarbowe i są one aktualizowane codziennie o północy (więc aktualne na dzień poprzedni). I możemy taki np. samochód wyszukać sobie albo po numerze rejestracyjnym, albo po numerze VIN, albo nadwozia lub podwozia (o ile w ogóle takie posiadają) i zawsze pojawi nam się ten sam pojazd. Proszę więc z tego, dla własnego bezpieczeństwa, korzystać nabywając jakąkolwiek rzecz ruchomą. Jeżeli będą kłopoty – proszę o telefon. Pomogę. Można też uzyskać zaświadczenie drogą pisemną – kosztuje 50 zł.

 

Na koniec kilka informacji kiedy, jak, na czym i kto taki zastaw może ustanowić:

Taki zastaw może ustanowić generalnie Skarb Państwa, a więc Urząd Skarbowy, ZUS lub inny organ samorządowy.

Wartość rzeczy na której ustanawiany jest zastaw nie może być mniejsza niż 12 400 zł. Przy czym istotna jest wartość rzeczy, a nie wartość części tej rzeczy przypadająca na współwłaściciela (np. na samochodzie o wartości 20 tys. zł należącym do 4 współwłaścicieli zostanie ustanowiony zastaw również wtedy, gdy tylko jeden z tych współwłaścicieli będzie miał kłopoty w Urzędzie Skarbowym).

W małżeństwie zastaw może zostać ustanowiony na każdej ruchomości będącej własnością dłużnika, jak również na każdej ruchomości będącej ich współwłasnością.

Nie może być natomiast ustanowiony na ruchomości, która jest jedynie „we władaniu” dłużnika (a więc inaczej niż w przypadku działań komorniczych, kiedy to komornik może zająć samochód, który nie jest naszą własnością, jeżeli go akurat w danej chwili użytkujemy).

 

Kiedy i kto może wykreślić taki zastaw na ruchomości?

Oczywiście może to zrobić organ, który go ustanowił.

Ale i sam podatnik może wnioskować (w kilku przypadkach) u wykreślenie takiego zastawu.

Może to zrobić również osoba, której w dniu ustanawiania zastawu nie przysługiwało prawo własności to tej rzeczy, czyli na przykład trzy dni wcześniej niż został ustanowiony zastaw sprzedał dany samochód, ale nowy właściciel jeszcze nie zgłosił umowy do Urzędu Skarbowego (ma na to 14 dni).

Taki zastaw może zostać również wykreślony, jeżeli wartość ruchomości obniży się do kwoty mniejszej niż 12 400 zł.

 

I jeszcze jedna istotna informacja: z tego Rejestru możemy dowiedzieć się jedynie, czy na konkretnej rzeczy został ustanowiony zastaw, nie uzyskamy natomiast żadnych danych właściciela tej rzeczy.

 

Wojciech Kornak

Dnia 18-07-2017 rok